Đó chỉ là đại diện của hàng trăm em nhỏ thuộc 2 trường tiểu học Nà Cang (xã Hát Lót) và Tà Hộc (xã Tà Hộc), đã được các nhóm từ thiện xã hội tặng quà ngày 10/1.

Tang thương sau lũ…

Con đường dẫn vào trường tiểu học Tà Hộc dài 25km, nhiều chỗ bị sạt lở nghiêm trọng bởi đợt lũ quét ngày 25/9. Trong những ngôi nhà tạm bợ của người dân, gió thốc tứ phía buốt da, thấu thịt.

Ngôi trường Tà Hộc hiện ra trong đổ nát. Trường nằm ven suối Mè nên trận lũ vừa qua đã làm đổ sập, vùi lấp 3 trong số 9 phòng học, 3 phòng ở của giáo viên, 8 trong tổng số 12 phòng nội trú của học sinh cùng sách vở, đồ đạc của thầy và trò. Ngôi nhà 2 tầng được Nhà nước xây dựng, chưa kịp đưa vào sử dụng cũng bị lũ “thốc” làm trơ tận móng trụ…

Cô giáo Trần Thị Dương, dạy lớp 2, bảo rằng, không chỉ ngôi trường gánh chịu thiệt hại mà rất nhiều ngôi nhà của bà con các dân tộc của xã Tà Hộc cũng bị lũ cuốn trôi. Người dân phải sống trong cảnh màn trời, chiếu đất. Sau lũ, họ lại cùng nhau dựng những túp lều lúp xúp để làm chỗ che mưa, tránh nắng.

Khó khăn chất chồng, nhiều gia đình đã phải cho con em mình ở nhà vì thiếu ăn, thiếu cái mặc để đến trường. Cái nghèo khó vốn đã quanh quẩn bên họ giờ lại càng trở nên bức thiết hơn bao giờ hết khi toàn bộ nương ngô, sắn cũng theo lũ cuốn trôi.

Chỉ tay về phía xa xa, nơi một ngôi nhà chênh vênh ven suối, chị Hoàng Thị Lan (dân tộc Thái), lưng địu đứa con nhỏ, tay dắt đứa con lớn mếu máo: “Chồng tôi mất cách đây 6 tháng, 3 tháng sau thì lũ làm trôi mất nhà, mất ruộng, trâu, bò…”

Nhà của em Vàng Thị Xua, lớp 4D cũng thế, ngôi nhà của người Mông quanh năm trên đỉnh núi, lưng đèo, cũng không chịu nổi gió táp, và đã bị đổ sập. Bố mẹ Xua chưa đầy 30 tuổi mà đã sinh ra 4 đứa con. Đôi chân em ngày nào cũng cuốc bộ 2km đến trường.

Ham học, nhưng sau cơn lũ, em đã phải ở nhà phụ giúp bố mẹ và không dám đến trường bởi thiếu quần, áo. May sao, lúc ấy các cô giáo của trường Tà Hộc đã đến tận nhà Xua, cho quần áo cũ, dày dép để em tiếp tục đi học con chữ.

…và những mảnh đời bất hạnh

Cái nghèo khó, vất vả bám lấy những người dân vùng đồng bào dân tộc ở xã Tà Hộc, xã Hát Lót bao đời nay. Nó như một sợi chỉ thòng từ thế hệ này qua thế hệ khác khi người dân chỉ biết bám lấy nương ngô, ruộng mía. Đâu đó, còn nhiều hủ tục lạc hậu trong sinh đẻ kế hoạch.

Không chỉ nghèo khó, ở trường tiểu học Nà Cang lại có những mảnh đời bất hạnh khiến ai cũng phải thương cảm. 3 trong số 4 đứa con của anh Hà Văn Điệp (34 tuổi) và chị Hà Thị Diêm (33 tuổi) cứ đều đặn 3 tháng phải đi tiếp máu 1 lần.

Vợ chồng lấy nhau chỉ có hơn 1ha đất trồng mía làm vốn liếng, sinh 4 đứa con thì 3 đứa bị bệnh khiến gia đình anh Điệp lâm vào cảnh kiệt quệ. Con ốm đau liên miên, vợ chồng anh chị có muốn đi làm thuê, làm mướn cũng không được vì còn phải ở nhà chăm sóc. “Đưa cháu đi tiếp máu ở bệnh viện tỉnh Sơn La, nếu bệnh viện có máu thì không mất tiền, còn không có thì phải đi mua, mỗi cháu hết 1 triệu. Mùa đông thì 3 tháng tiếp máu 1 lần, mùa hè thì 1 tháng phải tiếp 1 lần,” anh Điệp mắc nghẹn trong cổ họng.

Bởi thế, nghèo lại chất chồng. Nợ cũ chưa trả, nợ mới lại đến. Hầu như từ khi lọt lòng, cái mặc của các con đều do hàng xóm, thầy cô giáo thương tình đem cho. Lạnh quá thì đốt lửa trong bếp để sưởi, chứ anh Điệp chẳng có tiền mà mua. Tết đến thì ông bà nội, ngoại cho đồng bánh chưng, con gà để làm lễ cúng gia tiên.

Cô giáo Bùi Thị Oanh, giáo viên lớp 4B thì bảo: “Có hôm, trong lúc học, cháu Hà Thị Hương (con anh Điệp) bị chảy cả máu mồm, máu mũi khiến thầy cô phải đưa đi cấp cứu ở trạm y tế.”

Rồi cô kể, ở trường Nà Cang có 306 học sinh thì có rất nhiều trường hợp bất hạnh. Ngoài những đứa con của anh Điệp, còn có 2 anh em Lò Văn Trượng và Lò Văn Thành bị mắc máu trắng, có học sinh khác thì cả bố, cả mẹ đều bị tâm thần…

Cuộc sống của họ tính từng giờ, từng ngày. “Lo cái ăn, cái mặc đã là một điều vô cùng khó, nồi cơm rặt khoai với sắn… nói chi đến chuyện Tết nhất,” chị Oanh nói.

"Lá lành đùm lá rách"

Ngày 10/1 được xem là một ngày Tết sớm của trẻ em 2 ngôi trường tiểu học nghèo khó. Từ sớm, các em đã tề tựu ở trường bởi biết hôm nay sẽ được phát quần, áo mới. Những khuôn mặt ngây thơ, lạ lẫm khi đoàn xe làm công tác từ thiện đỗ tại cổng trường.

Cả một chiếc xe tải lặc lè chở đầy quần áo, dày dép, sách vở, mì tôm, chăn bông, đệm mút… mang nhiều ý nghĩa bởi đây là những vùng đặc biệt khó khăn, khi những người dân nơi đây cái “ăn còn chưa no, co còn chưa ấm”.

Những tặng phẩm này được quy tụ từ những tấm lòng của “cư dân mạng”.

Đặc biệt hơn, người đại diện nhóm từ thiện trao quà cho các em lại là một cô gái tật nguyền. Sinh năm 1987, nặng 13kg, bị liệt từ nhỏ nhưng nghị lực của Thảo Vân đã làm mọi người phải nể phục khi cô đã tốt nghiệp cấp III và khá giỏi về công nghệ thông tin. Hiện, cô đang làm cho một công ty của Đan Mạch với mức lương 3,5 triệu đồng/tháng.

“Câu chuyện vượt khó của Vân là đề tài để chúng tôi kể cho các cháu, giúp các cháu nhìn nhìn vào tấm gương ấy để học tập, vươn lên khỏi nghèo khó để trở thành những học sinh giỏi, có ích cho xã hội,” chị Oanh nói.

Còn anh Hà Văn Điệp thì nghẹn lời: “Nhờ các cô, các bác mà các con của cháu có áo mới để đón Tết, có đồ chơi mới…. Điều mà cháu chưa từng ấp ủ nhưng chưa bao giờ thực hiện được.”

Sau một buổi mệt lả trao quà cho trẻ em, bà con vùng khó khăn của huyện Mai Sơn, cả đoàn lên xe về Hà Nội mà không cần bất kỳ một giấy chứng nhận, một sự vinh danh nào.

Cái lạnh của vùng Tây Bắc ban đêm dự báo xuống tới 6oC nhưng ai cũng ấm lòng. Bởi, họ biết hôm nay sẽ có nhiều niềm vui mới được nhân lên…./.
 

Trung Hiền (Vietnam+)